چهارشنبه بیست و ششم خرداد 1389

طرح درس جغرافیا

مشخصات کلی

نام درس : جغرافیا       دوره و پایه ی تحصیلی : پنجم ابتدایی       نام آموزشگاه : دانش سی سخت

مدت جلسه : 45 دقیقه       سال تحصیلی : 89 -88      تعداد شاگردان : 24 نفر

صفحات کتاب : 69 – 65     موضوع درس : سیاره زمین چه شکلی دارد ؟     تهیه کننده : زیور بیگدلی 

هدف کلی

چگونه دانش آموزان را با سیاره ی زمین آشنا کنیم ؟

عنوان های فرعی

( رئوس مطالب )

شکل سیاره زمین      خط استوا       مدارها        نصف النهار مبداء      نصف النهارها

نیم کره شمالی و جنوبی                نیم کره غربی و شرقی

هدفهای جزئی

دانش اموزان در فرایند آموزش و تدریس معلم :

1-      با شکل سیاره زمین آشنا شوید .          

2-      کروی بودن زمین را درک کنند .

3-      خط استوا را بشناسید .

4-      به فرضی بودن شکل مدارها پی ببرند.

5-      با نصف النهار مبداء ( گرینویچ ) آشنا شوند .

6-      صورت فرضی نصف النهارها  را بشناسند .

7-      به شکل نیم کره شمالی و جنوبی پی ببرند.

8-      با شکل نیم کره شرقی و غربی آشنا شوند.

هدفهای رفتاری

دانش آموزان پس از پایان آموزش و تدریس معلم بتوانند :

1-      در یک پاراگراف شکل سیاره ی زمین را شرح دهند . ( حیطه شناختی – سطح فهمیدن )

2-      بر روی مدل کره ی زمین خط استوا را نشان دهند .( حیطه شناختی – سطح کاربرد )

3-      به زندگی کردن بر روی کره ی زمین علاقه نشان دهند .( حیطه عاطفی – سطح دریافت کردن )

4-      در گروه خود اهمیت مدارها را تجزیه و تحلیل نمایند .( حیطه شناختی – سطح تحلیل )

5-      اهمیت نصف النهار مبداء را توضیح دهند . ( حیطه شناختی – سطح فهمیدن )

6-      نیم کره شرقی و غربی را با هم مقایسه کرده و تفاوت انها را ارزیابی نمایند .( حیطه شناختی – سطح ارزیابی )

7-      میزان خشکی ها و آبها در کره شمالی و جنوبی را با هم مقایسه کنند. ( حیطه شناختی – سطح ارزشیابی )

8-      میوه های کروی شکل را به مدارهای فرضی تقسیم نمایند . ( حیطه شناختی – سطح تحلیل )

9-      موقعیت جغرافیایی هر کدام از شهرها و یا کشورها را با توجه به نصف النهار مبداء بگو.یند . ( حیطه عاطفی – سطح پاسخ دادن )

10-  با توجه به خط استوا محل جغرافیایی کشورها را بر روی  کره ی زمین مشخص نمایند . ( حیطه عاطفی – سطح سازمان دادن )

11-  بر روی توپهای کوچک پلاستیکی خط های فرضی به شکل نصف النهار ترسیم نمایند .

( حیطه روانی حرکتی – سطح هماهنگی حرکات )

روشهای تدریس

پرسش و پاسخ – بارش مغزی – بحث گروهی – توضیحی – الگوی پیش سازمان دهنده

فضا و مدل کلاس

دانش آموزان در کلاس ابتدا به صورت u شکل می نشینند اما برای تدریس به 6 گروه چهار نفره تقسیم می شوند که هر گروه به صورت دایره ای در کنار هم جمع می شوند و با همدیگر بحث و گفتگو می کنند .

رسانه های اموزشی

گچ – تخته سیاه – 6 عدد مدل کره ی زمین – برای هر گروه یک عدد توپ پلاستیکی کوچک – میوه های کروی مثل سیب – نارنگی – پرتقال – ( با هماهنگی قبلی و توسط خود دانش آموزان به کلاس آورده شود . ) چاقوهای میوه خوری یکبار مصرف – ماژیک برای هر گروه یک عدد .

رفتارهای ورودی

از دانش آموزان انتظار داریم برای شروع درس جدید :

1-      شکل های کروی دیده باشند اما به کروی بودن زمین فکر نکرده باشند .

2-      تقسیم بندی قاره ها و کشورها و شهرها را دیده باشند اما به تقسیم بندی کره ی زمین نیندیشیده باشد .

3-      فواید نظم و تقسیم بندی هر چه را بدانند اما به فواید تقسیم بندی کره ی زمین پی نبرده اند .

عاطفی

لبخندوخوشرویی با دانش آموزان احوالپرسی می کند وازحضور وغیاب آنها آگاه می شود.وضعیت فیزیکی کلاس ازقبیل نورودمای کلاس رابررسی می کند.

معلم از جای خود برمی خیزندبعدازاعلام حضورخوددر کلاس  درس آماده یادگیری مفاهیم درس جدید می شوند.

 

ارزشیابی تشخیصی

ازدانش آموزان انتظارداریم به سؤالات زیرپاسخ دهند:

*چرانام اقیانوس آرام برروی نقشه درس قبل دوبار نوشته شده است؟

*به نظرشما زمینی که ما برروی آن زندگی می کنیم چه شکلی دارد؟

*آیا می شود کره زمین رابه قسمتهای کوچکترتقسیم نمود؟چگونه؟

*به نظرشما تقسیم بندی کره زمین چه فوایدی دارد؟

-خیر2اقیانوس آرام وجودنداردامادلیل دو بارنوشتن آن روی نقشه رانمی دانیم .

-زمین به صورت دایره است مثل توپ.

-همانطور که کشورها وشهرها تقسیم می شوند حتما راهی برای تقسیم بندی کره زمین وجوددارد.

-موقعیت جغرافیایی مکانها راحت تر پیدامی شود.

3دقیقه

آمادگی وایجادانگیزه

گام اول:ارائه پیش سازمان دهنده

دانش آموزان عزیز می خواهیم برای یادگیری درس امروز به دفتر مدرسه سربزنیم وسئوالاتی  ازمدیرمدرسه بپرسیم(بعدازرفتن به دفترمدرسه )ازمدیرمی پرسیم:برای ایجادنظم درمدرسه چه کارهایی انجام داده اید ؟چگونه پرونده های دانش آموزان را نگهداری می کنید که دسترسی به آنها آسان باشد ؟

-دانش آموزان عزیز باتوجه به توضیحات مدیریت محترم مدرسه متوجه شدیم که برای انجام هرکاری تقسیم  کار،وظایف ومسؤلیت وجودداشته باشد کارها بهتروآسانتر انجام می گیرد.

 

-چه خوب،چه سئوالاتی بپرسم؟چه بگویم؟

-(جواب مدیر):برای ایجادنظم درکارهای مدرسه آنهارا تقسیم بندی کرده ایم .پوشه ی هردانش آموز که حاوی اطلاعات علمی وتحصیلی وسوابق اوست به صورت پوشه های مجزا نگهداری می کنیم.تلفن وآدرس ومشخصات هردانش آموز ونامه های اداری هم به همین صورت نگهداری وثبت می شوند برای انجام کارهای مدرسه هم تقسیم وظایف نموده ایم تاهرکس به وظایف خود آگاهی کامل داشته باشد وبه راحتی امورمدرسه را تحت نظارت  وکنترل داشته باشیم.

 

 8دقیقه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عنوان

فعالیتهای معلم

فعالیتهای فراگیر

وقت

ادامه ی گام اول

-ازمدیریت مدرسه می خواهم که پوشه ها وپروندهای دانش آموزان رابه همه نشان دهد تابه صورت عینی شاهداین کار باشند.

دانش آموزان بادیدن کمدوقفسه های بایگانی،دفاتروتوضیحات مدیرمدرسه متوجه می شوند که تقسیم بندی در هر کاری باعث ایجادنظم بیشتر وبهتردرمدرسه می شود.

2دقیقه

گام دوم:ارائه مطالب مورد نظر یادگیری

بعدازبازگشت به کلاس ازدانش آموزان می خواهیم که در6گروه 4نفره به صورت؟در کلاس بنشینند به هرکدام از گروههایک مدل از کره زمین  می دهم وبا طرح سئوالاتی آنها را ترغیب به یادگیری درس جدید می نمایم .

به نظر شما کره ی زمین را چگونه باید تقسیم بندی کرد؟

اگر کره زمین را مانند یک هندوانه فرض کنیم ، با قاچ زدن آن به صورت افقی می توانیم آن را به دو نیم کنیم . چنین کاری را روی کره ی زمین انجام داده اند . به این خط برش خط استوا می گویند . چون این خط از منطقه ی استوایی زمین که هوایی گرم و مرطوب دارد می گذرد و دو نیم کره شمالی و جنوبی را ایجاد می کند .

-          زهرا جان : به قسمتی که در شمال خط استوا قرار دارد نیم کره شمالی و به قسمتی که در جنوب خط استوا قرار دارد  نیم کره جنوبی می گویند.

-          آفرین به شما دانش اموزان پر تلاش و با هوش ( توپ های پلاستیکی خط داری که به صورت نصف النهار خط کشی شده اند قبلاً در اختیار گروهها قرار گرفته است .)

-          به توپ های خود توجه کنید . برای شناسایی بهتر مکانها و شرایط و موقعیتهای هر منطقه از کره زمین تقسیم بندی دیگری بر روی کره ی زمین انجام شده است مثل خط کشی توپهای شما .

افرادی که نارنگی یا پرتقال دارند ، به قاچهای آن توجه کنند . این تقسیم بندی ها این گونه اند .

 

-          به راست ترین خط تقسیم بندی که در وسط قرار می گیرند نصف النهار مبدأ می گویند و چون از دهکده گرینویچ می گذرد به آن نصف النهار گرینویچ هم می گویند . خط های دیگری که در کنار نصف النهار مبدأ قرار می گیرند را نصف النهار می گویند .

-          چون شروع و ابتدای نصف النهارهای دیگر است .

-          به نظر شما نصف النهار مبدأ چه نیم کره های را تشکیل می دهد ؟  

-          فراگیران با خوشحالی و جنب و جوش زیاد در گروه خود قرار می گیرند و با رغبت و شوق به مدل کره ی زمین توجه می کنند و با دقت به سئوالات معلم پاسخ می دهند .

-          راستی برای ما هم جالب است که بدانیم کره زمین به این بزرگی را چگونه تقسیم بندی می کنند . در همان حال با دقت و تمرکز بیشتری به مدل کره ی زمین توجه می کنند .

-          سارا : خانم چرا به این دو قسمت می گوئیم نیم کره ؟

-          فاطمه در جواب : بله چون کره زمین را نصف می کند .

-          زهرا : چرا به آنها نیم کره شمالی و جنوبی می گوئیم .

-          مهدیه با خوشحالی : خانم ما خط استوا را روی کره ی زمین پیدا کردیم .

-          دانش آموزان توپها را با دست گرفته و به خطهای توپ توجه می کنند . و در ذهن خود این خط های فرضی را تداعی می کنند .

-          پوست میوه های خود را جدا می کنند و به قاچهای نارنگی یا پرتقال خیره می شوند و شباهت آن با نصف النهار را درک می کنند .

-          هدیه می پرسد : خانم چرا به این خط  نصف النهار مبداء می گویند .

-          یکتا : خانم حتماً نیم کره شرقی و غربی را تشکیل می دهند .

2دقیقه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5دقیقه

 

 

 

 

 

 

 

 

5دقیقه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5دقیقه

 

عنوان

فعالیتهای معلم

فعالیتهای فراگیر

وقت

گام سوم :

تحکیم سازمان شناخت

-          کتابهای خود را باز کنید . به صورت گروهی متن درس را بخوانید و در مورد مطالب آن بحث و گفتگو نمائید .

-          برای هر کدام ازمفاهیم اصلی درس یک تعریف مناسب پیدا کنید .

-          گروه 1 و 2 : با چاقوهای خود سیب هایی را که در اختیار دارید به صورت مدار برش بزنید .

-          گروه 3و 4 : پرتقالهای خود را به صورت نصف النهار برش بزنید .

-          گروه 5 : بوسیله ماژیک بر روی توپها خط استوا و مدارها را ترسیم نمائید .

-          گروه 6 : بوسیله م اژیک برروی توپها نصف النهار مبداءو نصف النهارهای دیگر را بکشید .( دانش آموزان قبل از برش میوه ها ، آنها را خوب می شویند و به آنها اجازه داده می شود بعد از برش ، میوه ها را میل نمایند تا از اسراف جلوگیری شود .)

حالا هر کدام از گروه ها با توجه به مدل های کره زمین مکانهای نامبرده شده را پیدا کنند و بگویند که هر کدام در کجا واقع شده اند ؟

گروه 1 : کشور ژاپن

گروه 2 : قاره آسیا

گروه 3 : کشور ایران

گروه 4 : استرالیا

گروه 5 : قاره آمریکا

گروه 6 : قاره اروپا  

-          از روی درس می خوانند و در مورد مطالب آن گفتگو می نمایند . در ذهن خود سعی می کنند مطالب کتاب را به تدریس معلم ربط دهند .

-          در گروه خود به دنبال مفاهیم و تعاریف اصلی درس هستند و آنها را پیدا می کنند و برای هم توضیح می دهند .

-          هر کدام از گروهها با شوق و علاقه سعی می کنند فعالیت عملی مورد نظر معلم را بخوبی انجام دهند و از انجام کار عملی و میل کرد میوه ها لذت می برند .

-          فراگیران با توجه به مدل های کره زمین سعی می کنند که مکانهای مورد نظر را از لحاظ موقعیت جغرافیایی شناسایی کنند و بعد از مشورت گروهی پاسخ صحیح را پیدا کنند و به معلم بگویند .

 

ارزشیابی پایانی

از دانش آموزان سئوالات زیر را می پرسیم :

1-      دو کشور در نیم کره شمالی نام ببرید ؟

2-      خشکی های دو نیم کره شرقی بیشتر است یا در نیم کره غربی ؟

-          فراگیران با دقت به مدل کره ی زمین نگاه می کنند و به سؤالات معلم  پاسخ م ناسب می دهند .

2 دقیقه

جمع بندی درس

از هر گروه خواسته می شود بعد از مشورت در مورد درس یک جمله بگویند و نتایج حاصله را جهت جمع بندی پای تابلو بنویسند .

-          هر گروه یک جمله در مورد درس می گویند که تکراری نباشد .جملا ت خود را پای تابلو کلاس می نویسند تا خلاصه ای از درس را بیان کرده باشند .

2 دقیقه

ارائه ی تکلیف و پایان دادن درس

در مورد درس امروز در 5 سطر هر چه فهمیدید بنویسید و فردا با خود به کلاس بیاورید .

با ذکر صلوات بر محمّد (ص)و آل محمد درس پایان می یابد .

1 دقیقه

 

 

نوشته شده توسط زیور بیگدلی در 19:15 |  لینک ثابت   •